Sanskrit Text in Telugu , Kannada, Gujarati, Devanagari, English

|| om tat sat||

Sundarakanda
Sarga 46

This is a special Sarga. This Sarga has the first Sloka of the fourteenth thousand (13001st Sloka). That also means it has the fourteenth Gayatri syllable 'Dhi".

The corresponding Sloka is as follows.
ಸವಾಜಿರಥಮಾತಙ್ಗಾಃ ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಮಿತಿ|
ನಾವಮಾನ್ಯೋ ಭವದ್ಭಿಶ್ಚ ಕಪಿಃ ಧೀರಪರಾಕ್ರಮಃ||
The meaning is as follows: "Go along with an army of chariots horses and elephants. Punish the Vanara. The Vanara is a great warrior, do not disrespect him".

Govindaraja in his commentary records as follows. - ಅತ್ರ ತ್ರಯೋದಶ ಸಹಸ್ರಶ್ಲೋಕಾಃ ಗತಾಃ| ಅಯಂ ಚತುರ್ದಶಸಹಸ್ರ ಆದಿಃ| ಧೀತಿ ಗಾಯತ್ಯಾ ಚತುರ್ದಶಾಕ್ಷರಮ್|

According to Govindaraja thirteen thousand Slokas are completed here. This is the beginning of the fourteenth thousand of slokas. That means this sloka number is 13001.

The fourteenth syllable of Gayatri "ಧೀ" is embedded in this Sloka. As stated earlier, the sloka with the gayatri syllable ("ಗಾಯತ್ರಿ ಬೀಜಾಕ್ಷರಾಃÓ) is considered as a Mantra. This Sloka comes in the context of the Ravana's advise to the Generals.

Being the Sloka with the fourteenth Gayatri syllable and being the first Sloka of the fourteenth thousand, this sloka is also treated as a Mantra.

Now the Slokas of forty-sixth Sarga.

||Sloka 46.01||

ಹತಾನ್ ಮಂತ್ರಿಸುತಾನ್ ಬುದ್ಧ್ವಾ ವಾನರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ|
ರಾವಣಃ ಸಂವೃತಾಕಾರಃ ಚಕಾರ ಮತಿಮುತ್ತಮಾಮ್||46.01||

ಸ|| ಮಹಾತ್ಮನಾ ವಾನರೇಣ ಮಂತ್ರಿಸುತಾನ್ ಹತಾನ್ (ಇತಿ) ಬುದ್ಧ್ವಾ ರಾವಣಃ ಸಂವೃತಾಕಾರಃ ಉತ್ತಮಾಮ್ ಮತಿಂ ಚಕಾರ||

Tilaka TiKa says - ಸಂವೃತಾಕಾರೋ ನಿಗೃಹೀತ ಅನ್ತರ್ಗತ ಭಯಃ| suppressing his internal fear|

||Sloka meanings||

ಮಹಾತ್ಮನಾ ವಾನರೇಣ -
by the great Vanara,
ಮಂತ್ರಿಸುತಾನ್ ಹತಾನ್ (ಇತಿ) ಬುದ್ಧ್ವಾ-
knowing that the minister's sons have been killed
ರಾವಣಃ ಸಂವೃತಾಕಾರಃ -
Ravana concealing his agony
ಉತ್ತಮಾಮ್ ಮತಿಂ ಚಕಾರ -
applied his mind

|| Sloka summary||

"Ravana knowing that the minister's sons have been killed by the great Vanara, concealing his agony , applied his mind.' ||46.01||

The Sarga starts with poet saying,
ರಾವಣಃ ಸಂವೃತಾಕಾರಃ ಚಕಾರ ಮತಿಮುತ್ತಮಾಮ್ |

ಸಂವೃತಾಕಾರಃ - means the one who conceals his feelings.
Who is the one concealing his feelings? ರಾವಣಃ Ravana.

Kinkaras have been killed. Jambumali has been killed. The seven sons of the ministers have also been killed. Ravana knew of Vanaras Vali and Sugriva. He knew of Nila and Dvivida. But the Vanara destroying the Ashok van seemed to be different.

Ravana did not want others to know that he is concerned. So, hiding his feelings, Ravana "ಚಕಾರ ಮತಿಮುತ್ತಮಾಮ್"; applied his best thoughts".

Ravana decide to ask the generals who were with him in earlier battles.

||Sloka 46.02, 03||

ಸ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಯೂಪಾಕ್ಷೌ ದುರ್ಧರಂ ಚೈವ ರಾಕ್ಷಸಮ್ |
ಪ್ರಘಸಂ ಭಾಸಕರ್ಣಂ ಚ ಪಂಚ ಸೇನಾಗ್ರ ನಾಯಕಾನ್||46.02||
ಸಂದಿದೇಶ ದಶಗ್ರೀವೋ ವೀರಾನ್ನಯವಿಶಾರದಾನ್ |
ಹನುಮದ್ಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯಗ್ರಾನ್ ವಾಯುವೇಗಸಮಾನ್ಯುಧಿ||46.03||

ಸ|| ಸಃ ದಶಗ್ರೀವಃ ವೀರಾನ್ ನಯವಿಶಾರದಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಯುಪಾಕ್ಷೌ ಪ್ರಘಸಂ ಭಾಸಕರ್ಣಂ ಚ ದುರ್ಧರಂ ಚ ಪಂಚಸೇನಾಗ್ರನಾಯಕಾನ್ ಯುಧಿ ವಾಯುವೇಗ ಸಮಾನ್ ಹನುಮಾನ್ ಗ್ರಹಣಾವ್ಯಗ್ರಾನ್ ಸಂದಿದೇಶ||

||Sloka meanings||

ಸಃ ದಶಗ್ರೀವಃ - ಆ ದಶಗ್ರೀವುಡು
ವೀರಾನ್ ನಯವಿಶಾರದಾನ್ ರಾಕ್ಷಸಾಂ -
ವೀರುಲು ಯುದ್ಧಮುಲೋ ಅರಿತೇರಿನ ರಾಕ್ಷಸುಲು
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಯುಪಾಕ್ಷೌ ಪ್ರಘಸಂ ಭಾಸಕರ್ಣಂ ಚ -
ವಿರೂಪಾಕ್ಷುಡು ಯೂಪಾಕ್ಷುಡು ಪ್ರಘಸುಡು ಭಾಸಕರ್ಣುಡು
ದುರ್ಧರಂ ಚ ಪಂಚಸೇನಾಗ್ರನಾಯಕಾನ್ -
ದುರ್ಧರುಡು ಅನು ಇದುಮಂದಿ ಅಗ್ರಸೇನಾನಾಯಕುಲನು
ವಾಯುವೇಗ ಸಮಾನ್ ಹನುಮಾನ್ -
ವಾಯುವೇಗಮು ಕಲ ಹನುಮಂತುನಿ
ಯುಧಿ ಗ್ರಹಣಾವ್ಯಗ್ರಾನ್ ಸಂದಿದೇಶ -
ಯುದ್ಧಮುಲೋ ಬಂಧಿಂಚುಟಕು ಆದೇಶಮಿಚ್ಚೆನು

||Sloka summary||

"The Ten-headed one commanded the five army generals Virupaksha, Yupaksha, Praghasa, Bhasakarna and Durdhara who are warriors skilled in statecraft, to capture in the battle Hanuman who equals wind god in speed ."

These are the generals who fought along with him and won battles against Devas.

||Sloka 46.04||

ಯಾತ ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಾಃ|
ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಮಿತಿ||46.04||

ಸ|| ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಾಃ ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಂ ಇತಿ ||

||Sloka meanings||

ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ -
o army generals, all of you
ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಾಃ ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ -
accompanied by large army along with horses, elephants, and chariots
ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಂ ಇತಿ -
punish the Vanara

|| ಶ್ಲೋಕತಾತ್ಪರ್ಯಮು||

"Oh Army Generals ! All of you accompanied by large army along with horses, elephants, and chariots punish the Vanara." ||46.04||

||Sloka 46.05||

ಯತೈಶ್ಚ ಖಲು ಭಾವ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ತಮಾಸಾದ್ಯ ವನಾಲಯಮ್|
ಕರ್ಮ ಚಾಪಿ ಸಮಾಧೇಯಂ ದೇಶಕಾಲಾವಿರೋಧಿನಮ್||46.05||

ಸ|| ತಂ ವನಾಲಯಂ ಆಸಾದ್ಯ ಯತ್ತೈಃ ಚ ಭಾವ್ಯಂ ದೇಶಕಾಲಾವಿರೋಧಿನಂ ಕರ್ಮಚಾಪಿ ಸಮಾಧೇಯಂ||

Govindaraja Tika says - ಯತ್ತೈಃಯತಮಾನೈಃ ಅಪ್ರಮತ್ತೈಃ ಇತಿ|
ತಿಲಕ ಟೀಕಾಲೋ -ಯತ್ತೈಃ ಸಾವಸಾನೈಃ | ಕಿಂಚ ಅತ್ರ ದೇಸಕಾಲ ವಿರೋಧೀ ಕರ್ಮ ನ ಕಾರ್ಯಂ ಇತ್ಯಾಹ ದೇಶಕಾಲಾವಿರೋಧಿತಂ ತತ್ ವಿರುದ್ಧಂ|ತತ್ ಉಚಿತಮಿತಿ ಯಾವತ್| ಸಮಾಧೇಯಂ ಕಾರ್ಯಂ|

||Sloka meanings||

ತಂ ವನಾಲಯಂ ಆಸಾದ್ಯ -
approaching the forest dweller
ಯತ್ತೈಃ ಚ ಭಾವ್ಯಂ -
be engaged with all efforts
ದೇಶಕಾಲಾವಿರೋಧಿನಂ -
not against the time and place
ಕರ್ಮಚಾಪಿ ಸಮಾಧೇಯಂ -
even actions should be done

||Sloka summary||

"Approaching the forest dweller, he should be engaged with all efforts which are not against the time and place and even actions should be done". ||46.05||

||Sloka 46.06||

ನ ಹ್ಯಹಂ ತಂ ಕಪಿಂ ಮನ್ಯೇ ಕರ್ಮಣಾ ಪ್ರತಿತರ್ಕಯನ್|
ಸರ್ವಧಾ ತನ್ಮಹದ್ಭೂತಂ ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಮ್||46.06||

ಸ|| ಅಹಂ ಕರ್ಮಣಾ ಪ್ರತಿತರ್ಕಯನ್ ತಂ ಕಪಿಂ ನ ಮನ್ಯೇ | ಸರ್ವಥಾ ಮಹತ್ ಭೂತಂ ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಂ ||

||Sloka meanings||

ಕರ್ಮಣಾ ಪ್ರತಿತರ್ಕಯನ್ -
Judging by the actions
ಅಹಂ ತಂ ಕಪಿಂ ನ ಮನ್ಯೇ -
I do not think he is a Vanara
ಸರ್ವಥಾ ಮಹತ್ ಭೂತಂ -
in all ways a great being
ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಂ -
endowed with great strength.

||Sloka summary||

"Judging by the actions, I do not think he is a Vanara. That great being is endowed with great strength"."

||Sloka 46.07||

ಭವೇದಿಂದ್ರೇಣ ವಾ ಸೃಷ್ಟಮಸ್ಮದರ್ಥಂ ತಪೋಬಲಾತ್|
ಸನಾಗಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವಾ ದೇವಾಸುರಮಹರ್ಷಯಃ||46.07||

ಸ|| ಅಸ್ಮದರ್ಥಂ ತಪೋಬಲಾತ್ ಇಂದ್ರೇಣ ಸ ನಾಗಯಕ್ಷ ಗಂಧರ್ವಾ ದೇವಾಸುರ ಮಹರ್ಷಯಃ ಸೃಷ್ಠಂ ವಾ||

||Sloka meanings||

ತಪೋಬಲಾತ್ ಇಂದ್ರೇಣ -
with power of penance by Indra
ಸ ನಾಗಯಕ್ಷ ಗಂಧರ್ವಾ -
together with Naga's Yakshas as well as Gandharvas
ದೇವಾಸುರ ಮಹರ್ಷಯಃ
or by Gods, demons and ascetics
ಅಸ್ಮದರ್ಥಂ ಸೃಷ್ಠಂ ವಾ-
may have been created for us.

||Sloka summary||

"He might have been created by Indra along with Naga Yaksha Gandharva Devas or asuras or Maharshis for us."||46.07||

||Sloka 46.08||

ಯುಷ್ಮಾಭಿ ಸ್ಸಹಿತೈಃ ಸರ್ವೇರ್ಮಯಾ ಸಹ ವಿನಿರ್ಜಿತಾಃ|
ತೈರವಶ್ಯಂ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ವ್ಯಳೀಕಂ ಕಿಂಚಿದೇವ ನಃ||46.08||

ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಸಹ ತೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಮಯಾ ವಿನಿರ್ಜಿತಾಃ| ಅವಶ್ಯಂ ತೈಃ ಕಿಂಚಿದೇವ ವ್ಯಳೀಕಂ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ||

||Sloka meanings||

ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಸಹ - along with you
ತೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಮಯಾ ವಿನಿರ್ಜಿತಾಃ -
all of them have been defeated by me
ಅವಶ್ಯಂ ತೈಃ ಕಿಂಚಿದೇವ -
certainly some amount of
ವ್ಯಳೀಕಂ ವಿಧಾತವ್ಯಂ -
trouble may be created

||Sloka summary||

"With your help I have defeated them all. Certainly even a little harm should be done."||46.08||

The thought being presented by Ravana is that since we defeated them , in return they may be trying to create trouble , coming here in the form of a Vanara.

||Sloka 46.09||

ತದೇವ ನಾತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ಪ್ರಸಹ್ಯಾ ಪರಿಗೃಹ್ಯತಾಮ್|
ಯಾತ ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಬಲ ಪರಿಗ್ರಹಾಃ ||46.09||

ಸ|| ತದೇವ ಅತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ನ | ಪ್ರಸಹ್ಯ ಪರಿಗೃಹ್ಯತಾಂ || ಯಾತ ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ ಮಹಾಬಲ ಪರಿಗ್ರಹಾಃ||

||Sloka meanings||

ತದೇವ ಅತ್ರ ಸಂದೇಹಃ ನ -
there is no doubt
ಪ್ರಸಹ್ಯ ಪರಿಗೃಹ್ಯತಾಂ -
may be captured with force
ಸೇನಾಗ್ರಗಾಃ ಸರ್ವೇ -
O army generals all of you are
ಮಹಾಬಲಪರಿಗ್ರಹಾಃ -
of immense power

||Sloka summary||

"There is no doubt. You are of immense power. He may be captured with force.".||46.09||

||Sloka 46.10||

ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಮಿತಿ||
ನಾವಮಾನ್ಯೋ ಭವದ್ಭಿಶ್ಚ ಹರಿರ್ಧೀರಪರಾಕ್ರಮಃ||46.09||

ಸ||ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಮಿತಿ| ಸ ಹರಿಃ ಧೀರಪರಿಕ್ರಮಃ ಭವದ್ಭಿಃ ನ ಅವಮಾನ್ಯಃ ಚ||

Govindaraja Tika says - ನಾವಮಾನ್ಯೋ ಹರಿದ್ಭಿಶ್ಚ ಹರಿರ್ಧೀರಪರಾಕ್ರಮಃ ಇತಿ ಅತ್ರ ತ್ರಯೋದಶ ಶ್ಲೋಕಾಃ ಗತಾಃ | ಅಯಂ ಚತುರ್ದಸಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಆದಿಃ|ಧೀ ಇತಿ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಚತುರ್ದಶ ಅಕ್ಷರಂ|

'ನಾವಮಾನ್ಯೋ ಹರಿದ್ಭಿಶ್ಚ ಹರಿರ್ಧೀರಪರಾಕ್ರಮಃ' etc , this is the start of the fourteenth thousand of Slokas. This Sloka has the fourteenth syllable of Gayatri , namely 'ಧೀ' in the word "ಧೀರಪರಾಕ್ರಮಃ".

||Sloka meanings||

ಸವಾಜಿರಥಮಾತಂಗಾಃ -
having forces with elephants' horses and chariots
ಸ ಕಪಿಃ ಶಾಸ್ಯತಾಮಿತಿ-
you capture the Vanara.
ಸ ಹರಿಃ ಧೀರಪರಿಕ್ರಮಃ -
that Vanara is of heroic strength
ಭವದ್ಭಿಃ ನ ಅವಮಾನ್ಯಃ ಚ -
should not be insulted by you

||Sloka summary||

"There is no doubt. He may be captured with force. The warrior of heroic strength should not be insulted".||46.09||

Because this is the first Sloka of the fourteenth thousand, with the fourteenth letter of Gayatri, it is considered as a Mantra. As a Mantra it can be used for meditation etc.

||Sloka 46.11||

ದೃಷ್ಟಾ ಹಿ ಹರಯಃ ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ವಿಪುಲವಿಕ್ರಮಾಃ|
ವಾಲೀ ಚ ಸಹ ಸುಗ್ರೀವೋ ಜಾಂಬವಂಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ||46.11||

ಸ|| ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ವಿಪುಲವಿಕ್ರಮಾಃ ಮಹಾಬಲಃ ವಾಲೀ ಚ ಜಾಂಬವಂತಃ ಸುಗ್ರೀವಃ ಸಹ ಹರಯಃ ದೃಷ್ಟಾ ||

||Sloka meanings||

ಪೂರ್ವಂ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಾ -
earlier I have seen
ವಿಪುಲವಿಕ್ರಮಾಃ ಮಹಾಬಲಃ -
immensely powerful mighty
ವಾಲೀ ಚ ಜಾಂಬವಂತಃ ಸುಗ್ರೀವಃ ಸಹ ಹರಯಃ -
Vanaras like Vali , Jambavan, and Sugriva.

||Sloka summary||

"Earlier I have seen immensely powerful mighty Vanaras like Vali , Jambavan, and Sugriva."||46.11||

||Sloka 46.12||

ನೀಲಃ ಸೇನಾಪತಿಶ್ಚೈವ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ದ್ವಿವಿದಾದಯಃ|
ನೈವಂ ತೇಷಾಂ ಗತಿರ್ಭೀಮಾನ ತೇಜೋ ನ ಪರಾಕ್ರಮಃ||46.12||

ಸ|| ನೀಲಃ ದ್ವಿವಿದಾದಯಃ ಅನ್ಯೇ ಸೇನಾಪತಿಃ ಚ ತೇಷಾಂ ಗತಿಃ ನ ಏವಂ ತೇಜಃ ಪರಾಕ್ರಮಃ ನ||

||Sloka meanings||

ನೀಲಃ ದ್ವಿವಿದಾದಯಃ -
Nila Dvivida
ಅನ್ಯೇ ಸೇನಾಪತಿಃ ಚ -
other army generals too
ತೇಷಾಂ ಗತಿಃ ನ ಏವಂ -
their speed is not like this
ತೇಜಃ ಪರಾಕ್ರಮಃ ನ -
nor the luster or Valor

||Sloka summary||

"Nila Dvivida and other army generals too. They do not have his speed or valor." ||46.12||

||Sloka 46.13||

ನಮತಿರ್ನ ಬಲೋತ್ಸಾಹೌ ನ ರೂಪಪರಿಕಲ್ಪನಮ್|
ಮಹತ್ಸತ್ತ್ವ ಮಿದಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಕಪಿರೂಪಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್||46.13||
ಪ್ರಯತ್ನಂ ಮಹದಾಸ್ಥಾಯ ಕ್ರಿಯತಾ ಮಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹಃ|

ಸ|| ನ ಮತಿಃ ಬಲಃ ಉತ್ಸಾಹಃ ನ ರೂಪಪರಿಕಲ್ಪನಂ | ಇದಂ ಕಪಿರೂಪಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಂ ಮಹತ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞೇಯಂ || ಮಹತ್ ಪ್ರಯತ್ನಂ ಆಸ್ಥಾಯ ಅಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹಃ ಕ್ರಿಯತಾಂ||

||Sloka meanings||

ನ ಮತಿಃ ಬಲಃ ಉತ್ಸಾಹಃ -
not that intellect, not that strength and energy o
ನ ರೂಪಪರಿಕಲ್ಪನಂ -
nor that ability to change form at will
ಇದಂ ಕಪಿರೂಪಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಂ -
this one in the form of a Vanara
ಮಹತ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಜ್ಞೇಯಂ -
know him to be a great being
ಮಹತ್ ಪ್ರಯತ್ನಂ ಆಸ್ಥಾಯ -
using extraordinary efforts
ಅಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹಃ ಕ್ರಿಯತಾಂ -
he should be captured

||Sloka summary||

" Not that intellect, not that strength and energy or the ability to change form at will. This great being has taken the form of a Vanara. You have to put extraordinary efforts to capture him".||46.13||

||Sloka 46.14||

ಕಾಮಂ ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯಃ ಸೈಂದ್ರಾಃ ಸಸುರಾಸುರಮಾನವಾಃ |
ಭವತಾ ಮಗ್ರತಃ ಸ್ಥಾತುಂ ನ ಪರ್ಯಾಪ್ತಾ ರಣಾಜಿರೇ||46.14||

ಸ|| ಸ ಇಂದ್ರಾಃ ಸ ಸುರಾಸುರಮಾನವಾಃ ತ್ರಯಃ ಲೋಕಾಃ ರಣಾಜಿರೇ ಭವತಾಮ್ ಅಗ್ರತಃ ಸ್ಥಾತುಂ ನ ಪರ್ಯಾತಾಃ ಕಾಮಮ್||

||Sloka meanings||

ಸ ಇಂದ್ರಾಃ ಸ ಸುರಾಸುರಮಾನವಾಃ -
along with Indra and all Suras Asuras and Manavas
ತ್ರಯಃ ಲೋಕಾಃ -
in the three words
ರಣಾಜಿರೇ ಭವತಾಮ್ ಅಗ್ರತಃ ಸ್ಥಾತುಂ -
to stand in front of you in a battle
ನ ಪರ್ಯಾತಾಃ ಕಾಮಮ್ -
there is none is true

||Sloka summary||

"Along with Indra and all Suras Asuras and Manavas there is no one in the three worlds who is competent to stand in front of him."||46.14||

||Sloka 46.15||

ತಥಾಪಿ ತು ನಯಜ್ಞೇನ ಜಯ ಮಾಕಾಂಕ್ಷತಾ ರಣೇ||46.15||
ಅತ್ಮಾ ರಕ್ಷ್ಯಃ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಯುದ್ಧಸಿದ್ದಿರ್ಹಿ ಚಂಚಲಾ|

ಸ|| ತಥಾಪಿ ತು ರಣೇ ಜಯಂ ಆಕಾಂಕ್ಷಯಾ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಆತ್ಮಾ ರಕ್ಷ್ಯಃ | ಯುದ್ಧಸಿದ್ಧಿಃ ಚಂಚಲಾಃ||

||Sloka meanings||

ತಥಾಪಿ ತು ರಣೇ ಜಯಂ ಆಕಾಂಕ್ಷಯಾ -
even so desiring victory in the battle
ಪ್ರಯತ್ನೇನ ಆತ್ಮಾ ರಕ್ಷ್ಯಃ -
make all efforts to protect your self
ಯುದ್ಧಸಿದ್ಧಿಃ ಚಂಚಲಾಃ -
result of battle is uncertain

||Sloka summary||

" Even so desiring victory in the battle make all efforts to protect yourself. The result of battle is uncertain".||46.15||

With Kinkaras, Jambumali and even the seven ministers' sons being killed, Ravana is wondering about the Vanara, who seems to be more powerful than Vali or Sugriva

||Sloka 46.16, 17||

ತೇ ಸ್ವಾಮಿ ವಚನಂ ಸರ್ವೇ ಪ್ರತಿಗುಹ್ಯ ಮಹೌಜಸಃ||46.16||
ಸಮುತ್ಪೇತುರ್ಮಹಾವೇಗಾ ಹುತಾಶಸಮತೇಜಸಃ|

ರಥೈರ್ಮತ್ತೈಶ್ಚ ಮಾತಂಗೈರ್ವಾಜಿಭಿಶ್ಚ ಮಹಾಜನೈಃ||46.17||
ಶಸ್ತ್ರೈಶ್ಚ ವಿವಿಧೈಃ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಸರ್ವೈಶ್ಚೋಪಚಿತಾ ಬಲೈಃ|

ಸ|| ಮಹೌಜಸಃ ಹುತಾಶ ಸಮ ತೇಜಸಃ ತೇ ಸರ್ವೇ ಸ್ವಾಮಿವಚನಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಮಹಾವೇಗಾಃ ರಥೈಃ ಮತ್ತೈಃ ಮಾತಂಗೈಃ ಮಹಾಜವೈಃ ವಾಜಿಭಿಶ್ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ವಿವಿಧೈಃ ಶಸ್ತ್ರೈಃ ಸರ್ವೇ ಬಲೈಃ ಉಪಚಿತಾಃ ಸಮುತ್ಪೇತುಃ||

||Sloka meanings||

ಮಹೌಜಸಃ ಮಹಾವೇಗಾಃ -
powerful ones, those who are swift
ಹುತಾಶ ಸಮ ತೇಜಸಃ -
resplendent like the sacrificial fire
ತೇ ಸರ್ವೇ ಸ್ವಾಮಿವಚನಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ-
all of them taking the leader's words
ರಥೈಃ ಮತ್ತೈಃ ಮಾತಂಗೈಃ ಮಹಾಜವೈಃ ವಾಜಿಭಿಶ್ಚ -
of chariots , intoxicated elephants, with horses of great speed
ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ವಿವಿಧೈಃ ಶಸ್ತ್ರೈಃ -
with many kinds of sharp weapons
ಸರ್ವೇ ಬಲೈಃ ಉಪಚಿತಾಃ -
collecting a strong army
ಮಹಾವೇಗಾಃ ಸಮುತ್ಪೇತುಃ -
moved forth together

||Sloka summary||

"Those powerful ones who are swift, resplendent like the sacrificial fire, taking the leader's words moved together with their army of chariots , intoxicated elephants, with horses of great speed, and many kinds of sharp weapons", ||46.17||

||Sloka 46.18||

ತತಸ್ತಂ ದದೃಶುರ್ವೀರಾ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್|
ರಸ್ಮಿಮಂತಮಿವೋದ್ಯಂತಂ ಸ್ವತೇಜೋರಶ್ಮಿಮಾಲಿನಮ್|
ತೋರಣಸ್ಥಂ ಮಹೋತ್ಸಾಹಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಂ ಮಹಾಬಲಮ್||46.18||

ಸ|| ತತಃ ವೀರಾಃ ಸ್ವತೇಜೋರಸ್ಮಿಮಾಲಿನಂ ಉದ್ಯಂತಂ ರಸ್ಮಿಮಂತಂ ಇವ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ತೋರಣಸ್ಥಂ ಮಹೋತ್ಸಾಹಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಂ ಮಹಾಬಲಂ ತಂ ಮಹಾಕಪಿಂ ದದೃಶುಃ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ವೀರಾಃ - then those heroes
ಸ್ವತೇಜೋರಸ್ಮಿಮಾಲಿನಂ -
shining by his own effulgence
ಉದ್ಯಂತಂ ರಸ್ಮಿಮಂತಂ ಇವ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ -
rising and shining like a Sun
ತೋರಣಸ್ಥಂ - perched on the archwayನ
ಮಹೋತ್ಸಾಹಂ ಮಹಾಸತ್ತ್ವಂ ಮಹಾಬಲಂ -
with great agility, intelligent one endowed with great strength
ತಂ ಮಹಾಕಪಿಂ ದದೃಶುಃ -
saw that great Vanara

||Sloka summary||

"Then the heroes saw Hanuman, the great Vanara the mighty intelligent being, shining by his own effulgence, rising and shining like a Sun, perched on the archway."||46.18||

||Sloka 46.19||

ಮಹಾಮತಿಂ ಮಹಾವೇಗಂ ಮಹಾಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವ ತೇ ಸರ್ವೇ ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸ್ವವಸ್ಥಿತಾಃ||46.19||
ತೈಸ್ತೈಃ ಪ್ರಹರಣೈರ್ಭೀಮೈರಭಿಪೇತುಃ ತತಸ್ತತಃ|

ಸ|| ಮಹಾಮತಿಂ ಮಹಾವೇಗಂ ಮಹಾಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಂ ತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವ ತೇ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವಾ ದಿಕ್ಷುಃ ತೈಃ ತೈಃ ತತಃ ತತಃ ಭೀಮೈಃ ಪ್ರಹರಣೈಃ ಅಭಿಪೇತುಃ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ ||

||Sloka meanings||

ತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯೈವ -looking at him
ಮಹಾಮತಿಂ ಮಹಾವೇಗಂ -
who is highly intelligent, speedy?
ಮಹಾಕಾಯಂ ಮಹಾಬಲಂ -
who is mighty and is with huge form?
ತೇ ಸರ್ವೇ ಸರ್ವಾ ದಿಕ್ಷುಃ ತತಃ ತತಃ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ-
all of them, positioned in all directions, here and there
ತೈಃ ತೈಃ - with their
ಭೀಮೈಃ ಪ್ರಹರಣೈಃ ಅಭಿಪೇತುಃ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾಃ-
fearsome weapons attacked

||Sloka summary||

"Looking at him who is highly intelligent, speedy, mighty and is with huge form, they positioned themselves in with different fearsome weapons here and there in all directions. Then they attacked him." ||46.19||

||Sloka 46.20||

ತಸ್ಯ ಪಂಚಾಯಸಾಃ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಶಿತಾಃ ಪೀತಮುಖಾಃ ಶರಾಃ||46.20||
ಶಿರಸ್ಯುತ್ಪಲಪತ್ರಾಭಾ ದುರ್ಧರೇಣ ನಿಪಾತಿತಾಃ|

ಸ||ಪಂಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಶಿತಾಃ ಪೀತಮುಖಾಃ ಉತ್ಪಲಪತ್ರಾಭಾಃ ಆಯಸಾಃ ಶರಾಃ ತಸ್ಯ ಶಿರಸ್ಯು ದುರ್ಧರೇಣ ನಿಪಾತಿತಾಃ ||

||Sloka meanings||

ಪಂಚ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಃ ಶಿತಾಃ ಪೀತಮುಖಾಃ ಉತ್ಪಲಪತ್ರಾಭಾಃ -
five arrows with polished yellow tips shining like petals of lilies
ಆಯಸಾಃ ಶರಾಃ -
made of iron with powerful sharp steel shafts
ದುರ್ಧರೇಣ ತಸ್ಯ ಶಿರಸ್ಯು ನಿಪಾತಿತಾಃ -
pierced his head by Durdhara

||Sloka summary||

"Five arrows made of iron with powerful sharp steel shafts and polished yellow tips by Durdhara pierced his head, they were like shining like petals of lilies (for Hanuman)."

||Sloka 46.21||
"
ಸ ತೈಃ ಪಂಚಭಿರಾವಿದ್ಧಃ ಶರೈಃ ಶಿರಸಿ ವಾನರಃ||46.21||
ಉತ್ಪಪಾತ ನದನ್ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ದಿಶೋ ದಶ ವಿನಾದಯನ್|

ಸ||ಸಃ ವಾನರಃ ತೈಃ ಪಂಚಭೀ ಶರೈಃ ಶಿರಸಿ ಆವಿದ್ಧಃ ನದನ್ ದಶದಿಶಃ ವಿನಾದಯನ್ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಉತ್ಪಪಾತ||

||Sloka meanings||

ಸಃ ವಾನರಃ - that Vanara
ತೈಃ ಪಂಚಭೀ ಶರೈಃ ಶಿರಸಿ ಆವಿದ್ಧಃ -
hit by the five of the arrows in the head
ನದನ್ ದಶದಿಶಃ ವಿನಾದಯನ್ -
making a loud noise in all directions
ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಉತ್ಪಪಾತ -
jumped up into the sky.

||Sloka summary||

"That Vanara hit by the five of them in the head , making a loud noise in all directions jumped up into the sky."||46.21||

||Sloka 46.22||

ತತಸ್ತು ದುರ್ಧರೋ ವೀರಃ ಸರಥಃ ಸಜ್ಯಕಾರ್ಮುಕಃ||46.22||
ಕಿರಣ್ ಶತಶತೈಃ ತೀಕ್ಷ್ಣೈರಭಿಪೇದೇ ಮಹಾಬಲಃ|

ಸ|| ತತಃ ಮಹಾಬಲಃ ದುರ್ಧರಃ ಸರಥಃ ಸಜ್ಯಕಾರ್ಮುಕಃ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶರಶತೈಃ ಕಿರಣ್ ಅಭಿಪೇದೇ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ಮಹಾಬಲಃ ದುರ್ಧರಃ -
then the powerful Durdhara
ಸರಥಃ ಸಜ್ಯಕಾರ್ಮುಕಃ -
mounted on his chariot with the string fastened to his bow
ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶರಶತೈಃ ಕಿರಣ್ ಅಭಿಪೇದೇ -
hit him with hundreds of sharp arrows

||Sloka summary||

"Then the powerful Durdhara mounted on his chariot hit him with hundreds of sharp arrows."||46.22||

||Sloka 46.23||

ಸ ಕಪಿರ್ವಾರಯಾಮಾಸ ತಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಶರವರ್ಷಿಣಮ್||46.23||
ಸೃಷ್ಟಿಮಂತಂ ಪಯೋದಾಂತೇ ಪಯೋದಮಿವ ಮಾರುತಃ|

ಸ|| ಸ ಕಪಿಃ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಶರವರ್ಷಿಣಂ ತಂ ಪಯೋದಾಂತೇ ವೃಷ್ಟಿಮಂತಂ ಪಯೋದಂ ಮಾರುತಃ ಇವ ವಾರಯಾಮಾಸ||

Rama Tika says- ಪಯೋದಾನ್ತೇ ವರ್ಷಾನ್ತಕಾಲೇ ವೃಷ್ಟಿಮನ್ತಂ ಪಯೋದಮಿವ

||Sloka meanings||

ಸ ಕಪಿಃ ವ್ಯೋಮ್ನಿ -
that Vanara in the sky
ತಂ ಪಯೋದಾಂತೇ ವೃಷ್ಟಿಮಂತಂ ಪಯೋದಂ ಮಾರುತಃ ಇವ-
like wind keeps clouds from raining showers
ಮಾರುತಃ ಇವ ಶರವರ್ಷಿಣಂ ವಾರಯಾಮಾಸ -
kept away the shower of arrows like wind

||Sloka summary||

"That Vanara in the sky kept away the shower of arrows like wind keeps away the rain bearing clouds from raining." ||46.23||

||Sloka 46.24||

ಅರ್ಧ್ಯಮಾನಃ ತತಸ್ತೇನ ದುರ್ಧರೇಣಾನಿಲಾತ್ಮಜಃ||46.24||
ಚಕಾರ ಕಥನಂ ಭೂಯೋ ವ್ಯವರ್ಥತ ಚ ವೇಗವಾನ್ |

ಸ|| ತೇನ ದುರ್ಧರೇನ ಅರ್ಧ್ಯಮಾನಃ ಅನಿಲಾತ್ಮಜಃ ತತಃ ಕದನಂ ಚಕಾರ| ವೇಗವಾನ್ ಭೂಯಃ ವ್ಯವರ್ಧತ||

||Sloka meanings||

ತೇನ ದುರ್ಧರೇನ ಅರ್ಧ್ಯಮಾನಃ -
being attacked by Durdhara
ಅನಿಲಾತ್ಮಜಃ ತತಃ ಕದನಂ ಚಕಾರ -
the son of wind god fought the battle
ವೇಗವಾನ್ ಭೂಯಃ ವ್ಯವರ್ಧತ -
he again speedily increased his size

||Sloka summary||

"Being attacked by Durdhara, the son of wind god fought the battle. Speedily he again increased his size."||46.24||

||Sloka 46.25||

ಸದೂರಂ ಸಹಸೋತ್ಪತ್ಯ ದುರ್ದರಸ್ಯ ರಥೇ ಹರಿಃ||46.25||
ನಿಪಪಾತ ಮಹಾವೇಗೋ ವಿದ್ರ್ಯುದ್ರಾಶಿರ್ಗಿರಾವಿವ|

ಸ|| ಸ ಹರಿಃ ಸಹಸಾ ಉತ್ಪತ್ಯ ಮಹಾವೇಗಃ ಗಿರೌ ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಶಿಃ ಇವ ದುರ್ಧರಸ್ಯ ರಥೇ ನಿಪಪಾತ||

||Sloka meanings||

ಸ ಹರಿಃ ಸಹಸಾ ಉತ್ಪತ್ಯ -
that Vanara leaping up very fast
ಗಿರೌ ವಿದ್ಯುತ್ ರಾಶಿಃ ಇವ -
like a lightning on a mountain.
ಮಹಾವೇಗಃ ದುರ್ಧರಸ್ಯ ರಥೇ ನಿಪಪಾತ -
fell on Durdhara's chariot with high speed

||Sloka summary||

"That Vanara having grown very fast, fell on the chariot like a lightning on a mountain."||46.25||

||Sloka 46.26||

ತತಃ ಸ ಮಧಿತಾಷ್ಟಾಶ್ವಂ ರಥಂ ಭಗ್ನಾಕ್ಷಕೂಬರಮ್||46.26||
ವಿಹಾಯನ್ಯಪತದ್ಭೂಮೌ ದುರ್ಧರಃ ತ್ಯಕ್ತ ಜೀವಿತಃ|

ಸ|| ತತಃ ಸಃ ಮಥಿತಾಷ್ಟಾಶ್ವಂ ಭಗ್ನಾಕ್ಷಕೂಬರಂ ರಥಂ ವಿಹಾಯ ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತಃ ಭೂಮೌ ನ್ಯಪತತ್ ||
'
||Sloka meanings||

ತತಃ ಸಃ - then he (Durdhara)
ಮಥಿತಾಷ್ಟಾಶ್ವಂ ಭಗ್ನಾಕ್ಷಕೂಬರಂ ರಥಂ ವಿಹಾಯ -
left the chariot destroyed with eight horses killed and the axle broken
ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತಃ ಭೂಮೌ ನ್ಯಪತತ್ -
lost his life and fell down on the ground

||Sloka summary||

"Then he ( Durdhara) lost the chariot with eight horses killed and the axle broken, lost his life and fell down on the ground."||46.26||

||Sloka 46.27||

ತಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಯೂಪಾಕ್ಷೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿಪತಿತಂ ಭುವಿ||46.27||
ಸಂಜಾತರೋಷೌ ದುರ್ದರ್ಷಾವುತ್ಪೇತತುರರಿಂದಮೌ|

ಸ|| ದುರ್ಧರ್ಷೌ ಅರಿಂದಮೌ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಯೂಪಾಕ್ಷೌ ಭುವಿ ನಿಪಾತಿತಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಜಾತರೋಷೌ ಉತ್ಪೇತುಃ||

||Sloka meanings||

ದುರ್ಧರ್ಷೌ ಅರಿಂದಮೌ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಯೂಪಾಕ್ಷೌ -
the unassailable crushers of enemies Virupaksha and Yupaksha
ಭುವಿ ನಿಪಾತಿತಂ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ-
seeing Durdhara fallen to the ground
ಸಂಜಾತರೋಷೌ ಉತ್ಪೇತುಃ -
thus enraged jumped up.

||Sloka summary||

"The unassailable crushers of enemies Virupaksha and Yupaksha seeing Durdhara fallen to the ground, thus enraged jumped up." ||46.27||

||Sloka 46.28||

ಸ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಹಸೋತ್ಪತ್ಯ ವಿಷ್ಠಿತೋ ವಿಮಲೇಂಬರೇ||46.28||
ಮುದ್ಗರಾಭ್ಯಾಂ ಮಹಾಬಾಹು ರ್ವಕ್ಷಸ್ಯಭಿಹಿತಃ ಕಪಿಃ|

ಸ|| ವಿಮಲೇ ಅಂಬರೇ ತಿಷ್ಠಿತಃ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಸಃ ಮಹಾಕಪಿಃ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಹಸಾ ಉತ್ಪತ್ಯ ಮುದ್ಗರಾಭ್ಯಾಂ ವಕ್ಷಸಿ ಅಭಿಹಿತಃ||

||Sloka meanings||

ವಿಮಲೇ ಅಂಬರೇ ತಿಷ್ಠಿತಃ -
standing the sky
ಮಹಾಬಾಹುಃ ಸಃ ಮಹಾಕಪಿಃ -
great Vanara with powerful arms
ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಹಸಾ ಉತ್ಪತ್ಯ -
by those two who flew up in the sky speedily
ಮುದ್ಗರಾಭ್ಯಾಂ ವಕ್ಷಸಿ ಅಭಿಹಿತಃ -
hit on the chest with iron hammers

||Sloka summary||

"The great Vanara with powerful arms standing in the sky was hit by both of them on the chest with iron hammers." ||46.28||

||Sloka 46.29||

ತಯೋರ್ವೇಗವತೋರ್ವೇಗಂ ವಿನಿಹತ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ||46.29||
ನಿಪಪಾತ ಪುನರ್ಭೂಮೌ ಸುಪರ್ಣ ಸಮವಿಕ್ರಮಃ|

ಸ|| ಮಹಾಬಲಃ ಸುಪರ್ಣಸಮ ವಿಕ್ರಮಃ ವೇಗವತೋಃ ತಯೋಃ ವೇಗಂ ವಿನಿಹತ್ಯ ಪುನಃ ಭೂಮೌ ನಿಪಪಾತ||

||Sloka meanings||

ಮಹಾಬಲಃ ಸುಪರ್ಣಸಮ ವಿಕ್ರಮಃ -
the mighty one, equal to Suparna in valor
ವೇಗವತೋಃ ತಯೋಃ ವೇಗಂ ವಿನಿಹತ್ಯ -
resisting those two speedy ones
ಪುನಃ ಭೂಮೌ ನಿಪಪಾತ - again fell on the ground

||Sloka summary||

" The mighty one with the speed of Suparna, while resisting those two speedy ones, again fell on the ground" ||46.29||

||Sloka 46.30||

ಸ ಸಾಲವೃಕ್ಷ ಮಾಸಾದ್ಯ ತ ಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಚ ವಾನರಃ||46.30||
ತಾ ವುಭೌ ರಾಕ್ಷಸೌ ವೀರೌ ಜಘಾನ ಪವನಾತ್ಮಜಃ|'

ಸ|| ವಾನರಃ ಸಃ ಪವನಾತ್ಮಜಃ ಸಾಲವೃಕ್ಷಂ ಆಸಾದ್ಯ ತಂ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ತೌ ಉಭೌ ವೀರೌ ರಾಕ್ಷಸೌ ಜಘಾನ||

||Sloka meanings||

ವಾನರಃ ಸಃ ಪವನಾತ್ಮಜಃ -
Vanara, the son of wind god
ಸಾಲವೃಕ್ಷಂ ಆಸಾದ್ಯ ತಂ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ -
seized a Sala tree.
Uprooting the same
ತೌ ಉಭೌ ವೀರೌ ರಾಕ್ಷಸೌ ಜಘಾನ -
killed the two Rakshasa warriors.

||Sloka summary||

"The Vanara, the son of wind god, seized a Sala tree. Uprooting the same, killed the two Rakshasa warriors." ||46.30||

||Sloka 46.31,32||

ತತಃ ತಾಂ ಸ್ತ್ರೀನ್ ಹತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವಾನರೇಣ ತರಸ್ವಿನಾ||46.31||
ಅಭಿಪೇದೇ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಸಹ್ಯಾ ಪ್ರಘಸೋ ಹರಿಂ|
ಭಾಸಕರ್ಣಶ್ಚ ಸಂಕ್ರುದ್ಧಃ ಶೂಲಮಾದಾಯ ವೀರ್ಯವಾನ್||46.32||

ಸ||ತತಃ ತರಸ್ವಿನಾ ವಾನರೇನ ತಾನ್ ತ್ರೀನ್ ಹತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪ್ರಘಸಃ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಸಹ್ಯಾ ಅಭಿಪೇದೇ | ವೀರ್ಯವಾನ್ ಭಾಸಕರ್ಣಃ ಚ ಸಂಕೃದ್ಧಃ ಶೂಲಂ ಆದಾಯ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ತರಸ್ವಿನಾ ವಾನರೇನ -
by the swift Vanara
ತಾನ್ ತ್ರೀನ್ ಹತಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ -
knowing that the three generals have been killed
ಪ್ರಘಸಃ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಸಹ್ಯಾ ಅಭಿಪೇದೇ -
Praghasa who moves with great speed violently attacked.
ವೀರ್ಯವಾನ್ ಭಾಸಕರ್ಣಃ ಚ -
courageous Bhasakarna too
ಸಂಕೃದ್ಧಃ ಶೂಲಂ ಆದಾಯ -
being enraged brought the spear.

||Sloka summary||

"Then knowing that the three generals have been killed by the Vanara, Praghasa who moves with great speed violently attacked. The courageous Bhasakarna too enraged brought the spear." ||46.31,32||

||Sloka 46.33||

ಏಕತಃ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಂ ಯಶಸ್ವಿನಮವಸ್ಥಿತಮ್|
ಪಟ್ಟಿಸೇನ ಶಿತಾಗ್ರೇಣ ಪ್ರಘಸಃ ಪ್ರತ್ಯಯೋಧಯತ್||46.33||
ಭಾಸಕರ್ಣಶ್ಚ ಶೂಲೇನ ರಾಕ್ಷಸಃ ಕಪಿಸತ್ತಮಮ್|

ಸ|| ಯಶಸ್ವಿನಂ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಂ ಏಕತಃ ಅವಸ್ಥಿತಂ ತಂ ಪ್ರಘಸಃ ಶಿತಾಗ್ರೇಣ ಪಟ್ಟಿಸೇನ ಕಪಿಸತ್ತಮಂ ಪ್ರತ್ಯಯೋಧಯತ್ ಭಾಸಕರ್ಣಃ ರಾಕ್ಷಸಃ ಶೂಲೇನ||

||Sloka meanings||

ತಂ ಯಶಸ್ವಿನಂ ಕಪಿಶಾರ್ದೂಲಂ -
that renowned, tiger among the Vanara's
ಏಕತಃ ಅವಸ್ಥಿತಂ ಪ್ರಘಸಃ ಶಿತಾಗ್ರೇಣ ಪಟ್ಟಿಸೇನ -
Praghasa on the one side with a sharp crowbar
ಭಾಸಕರ್ಣಃ ರಾಕ್ಷಸಃ ಶೂಲೇನ -
Bhasakarna the Rakshasa with a spear
ಕಪಿಸತ್ತಮಂ ಪ್ರತ್ಯಯೋಧಯತ್ -
attacked the best of Vanaras

||Sloka summary||

"The renowned, tiger among the Vanaras on the one side was attacked by Praghasa with sharp crowbar, Bhasakarna the Rakshasa attacked with a spear." ||46.33||

||Sloka 46.34||

ಸ ತಾಭ್ಯಾಂ ವಿಕ್ಷತೈರ್ಗಾತ್ರೈರಸೃಗ್ದಿಗ್ಥ ತನೂರುಹಃ||46.34||
ಅಭವತ್ ವಾನರಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಬಾಲಸೂರ್ಯ ಸಮಪ್ರಭಃ|

ಸ|| ತಾಭ್ಯಾಂ ವಿಕ್ಷತೈಃ ಗಾತ್ರೈಃ ಅಸೃಗ್ಧಿತನೂರುಹಃ ಸಃ ವಾನರಃ ಬಾಲಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಃ ಕೃದ್ಧಃ ಅಭವತ್||

||Sloka meanings||

ತಾಭ್ಯಾಂ ವಿಕ್ಷತೈಃ ಗಾತ್ರೈಃ ಅಸೃಗ್ಧಿತನೂರುಹಃ -
with wounded limbs by both of them, his body was smeared with blood
ಸಃ ವಾನರಃ ಬಾಲಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಃ -
Vanara was shining like a rising Sun
ಕೃದ್ಧಃ ಅಭವತ್ -
became very angry

||Sloka summary||

"Attacked by both of them with his body smeared with blood the Vanara shining like a rising Sun became angry." ||46.34||

||Sloka 46.35||

ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ಗಿರೇಃ ಶೃಂಗಂ ಸಮೃಗವ್ಯಾಳಪಾದಪಮ್||46.35||
ಜಘಾನ ಹನುಮಾನ್ವೀರೌ ರಾಕ್ಷಸೌ ಕಪಿಕುಂಜರಃ|

ಸ|| ಕಪಿಕುಂಜರಃ ವೀರಃ ಹನುಮಾನ್ ಸಮೃಗವ್ಯಾಲಪಾದಪಮ್ ಗಿರೇ ಶೃಂಗಂ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೌ ಜಘಾನ||

||Sloka meanings||

ಕಪಿಕುಂಜರಃ ವೀರಃ ಹನುಮಾನ್ -
Hanuman, the best of Vanaras
ಸಮೃಗವ್ಯಾಲಪಾದಪಮ್ -
along with all animals and trees
ಗಿರೇ ಶೃಂಗಂ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯ -
plucked the peak of a mountain
ರಾಕ್ಷಸೌ ಜಘಾನ -
killed both the Rakshasas

||Sloka summary||

"Hanuman, the best of Vanaras, plucked the peak of a mountain along with all animals and trees, using the same killed both the Rakshasas." ||46.35||

||Sloka 46.36||

ತತಸ್ತೇಷ್ವವಸನ್ನೇಷು ಸೇನಾಪತಿಷು ಪಂಚಸು||
ಬಲಂ ಚ ತದವಶೇಷಂ ಚ ನಾಶಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ||46.36||

ಸ|| ತತಃ ತೇಷು ಪಂಚಸು ಸೇನಾಪತಿಷು ಅವಸನ್ನೇಷು ವಾನರಃ ತತ್ ಅವಶೇಷಂ ಬಲಂ ನಾಶಯಾಮಾಸ||

||Sloka meanings||

ತತಃ ತೇಷು ಪಂಚಸು ಸೇನಾಪತಿಷು ಅವಸನ್ನೇಷು -
after the five generals were killed
ವಾನರಃ ತತ್ ಅವಶೇಷಂ ಬಲಂ ನಾಶಯಾಮಾಸ -
Vanara then started to destroy the rest of the forces.ವಾನರುಡು .

||Sloka summary||

"After the five generals were killed , the Vanara then started to destroy the rest of the forces." ||46.36||

||Sloka 46.37||

ಅಶ್ವೈರಶ್ವಾನ್ ಗಜೈರ್ನಾಗಾನ್ ಯೋಧೈರ್ಯೋಧಾನ್ ರಥೈ ರಥಾನ್|
ಸಕಪಿರ್ನಾಶಯಾಮಾಸ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇವಾಸುರಾನ್||46.37||

ಸ|| ಸ ಕಪಿಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಅಸುರಾನ್ ಇವ ಅಶ್ವೈಃ ಅಶ್ವಾನ್ ಗಜೈಃ ನಾಗಾನ್ ಯೋಧೈಃ ಯೋಧಾನ್ ರಥೈಃ ರಥಾನ್ ನಾಸಯಾಮಾಸ||

||Sloka meanings||

ಸ ಕಪಿಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಅಸುರಾನ್ ಇವ -
like Indra destroying the Asuras
ಅಶ್ವೈಃ ಅಶ್ವಾನ್ ಗಜೈಃ ನಾಗಾನ್ -
horses with horses, the elephants with elephants
ಯೋಧೈಃ ಯೋಧಾನ್ ರಥೈಃ ರಥಾನ್ -
the warriors with warriors, the chariots with chariots
ನಾಶಯಾಮಾಸ - started destroying

||Sloka summary||

"Like Indra destroying the Asuras, the Vanara started destroying, the horses with horses, the elephants with elephants, the warriors with warriors, the chariots with chariots." ||46.37||

||Sloka 46.38||

ಹತೈರ್ನಾಗೈಶ್ಚ ತುರಗೈರ್ಭಗ್ನಾಕ್ಷೈಶ್ಚ ಮಹಾರಥೈಃ|
ಹತೈಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭೂಮೀರುದ್ದಮಾರ್ಗಾ ಸಮಂತತಃ||46.38||

ಸ|| ಹತೈಃ ನಾಗೈಃ ತುರಗೈಃ ಭಗ್ನಾಕ್ಷೈಃ ಮಹಾರಥೈಶ್ಚ ಹತೈಃ ರಾಕ್ಷಸಃ ಭೂಮಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ರುದ್ಧಮಾರ್ಗಾ||

||Sloka meanings||

ಹತೈಃ ನಾಗೈಃ ತುರಗೈಃ -
with dead elephants, horses,
ಭಗ್ನಾಕ್ಷೈಃ ಮಹಾರಥೈಶ್ಚ-
with broken chariots
ಹತೈಃ ರಾಕ್ಷಸಃ -
with dead Rakshasas
ಭೂಮಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ರುದ್ಧಮಾರ್ಗಾ -
the whole ground was filled up

||Sloka summary||

"With dead elephants, horses, broken chariots, and the dead Rakshasas the whole ground was filled up." ||46.38||

||Sloka 46.39||

ತತಃ ಕಪಿಸ್ತಾನ್ ಧ್ವಜಿನೀಪತೀನ್ ರಣೇ
ನಿಹತ್ಯ ವೀರಾನ್ ಸಬಲಾನ್ ಸವಾಹನಾನ್|
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವೀರಃ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ತೋರಣಂ
ಕೃತಕ್ಷಣಃ ಕಾಲ ಇವ ಪ್ರಜಾಕ್ಷಯೇ||46.39||

ಸ|| ತತಃ ವೀರಃ ಕಪಿಃ ವೀರಾನ್ ಸಬಲಾನ್ ಸ ವಾಹನಾನ್ ತಾನ್ ಧ್ವಜಿನಿಪತೀನ್ ರಣೇ ನಿಹತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷ ತೋರಣಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಪ್ರಜಾಕ್ಷಯೇ ಕಾಲಃ ಇವ ಕೃತಕ್ಷಣಃ||

Tilaka Tika says- ಧ್ವಜನೀಪತೀನ್ ಸೇನಾಪತೀನ್, ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತ ಇತಿ ಶೇಷಃ|

||Sloka meanings||

ತತಃ ವೀರಃ ಕಪಿಃ - then the hero Vanara
ವೀರಾನ್ ಸಬಲಾನ್ ಸ ವಾಹನಾನ್ -
heroes with their forces and their vehicles
ಸೈನ್ಯಬಲಮುಲತೋ ಕೂಡಿನ ವಾಹನಮುಲತೋ ಕೂಡಿನ ಆ ವೀರುಲನು
ತಾನ್ ಧ್ವಜಿನಿಪತೀನ್ ರಣೇ ನಿಹತ್ಯ -
having killed the generals in the battle
ಸಮೀಕ್ಷ ತೋರಣಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯ -
reviewing the same went back to the archway
ಪ್ರಜಾಕ್ಷಯೇ ಕಾಲಃ ಇವ ಕೃತಕ್ಷಣಃ -
much like the Time bent on destroying the humanity for a moment

||Sloka summary||

"Then the hero Vanara having killed the generals along with their forces and vehicles and reviewing the same went back to the archway much like the Time bent on destroying the humanity." ||46.39||

Thus ends Sarga forty-six of Sundarakanda of Ramayana the first poem ever composed in Sanskrit by the first poet sage Valmiki.

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯೇ
ಚತುರ್ವಿಂಶತ್ ಸಹಸ್ರಿಕಾಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮ್
ಶ್ರೀಮತ್ಸುಂದರಕಾಂಡೇ ಷಟ್ಚತ್ತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ||

|| ಓಮ್ ತತ್ ಸತ್||